Wanneer is er sprake van bedplassen?

Bedplassen wordt gedefinieerd als het ongecontroleerd doen van een plas tijdens de slaap. Als bedplassers wakker zijn, hebben ze nergens last van. Overdag behoren beplassers een normaal plaspatroon te hebben. Hebben ze ook overdag plasklachten (vaak plassen en/of urineverlies) dan is er meer aan de hand dan zuiver bedplassen. Dit in tegenstelling tot incontinentie patiënten die zowel overdag als ‘s nachts in hun broek plassen. Minder bekend is, dat bedplassen ook bij volwassenen voorkomt. Uit onderzoek blijkt dat ongeveer 1% van de volwassenen zo nu en dan in bed plast. Bij mannen treedt het iets vaker op dan bij vrouwen. Sommigen van hen plassen elke nacht in hun bed en anderen maar zo nu en dan.

Wat zijn de mogelijke oorzaken van bedplassen?

De oorzaken van bedplassen zijn lang onduidelijk geweest. Er werd een lichamelijke afwijking gevonden, Daarom werd vroeger vaak gedacht dat psychische problemen de oorzaak waren. Hiervoor is echter geen enkele aanwijzing gevonden. Uit later onderzoek blijkt dat bedplassen verschillende oorzaken kan hebben, die regelmatig samen voorkomen. 

• Er kunnen lichamelijke afwijkingen zijn, waardoor de blaas niet naar behoren werkt. Normaal ontwaken mensen, volwassenen en kinderen, bij een volle blaas.
• Ons lichaam maakt een stof die het vasthouden van vocht door de nieren beïnvloedt. Bij niet-bedplassers maakt het lichaam tijdens de slaap meer van deze stof dan overdag. Hierdoor wordt er ‘s nachts minder urine geproduceerd. Aangenomen wordt dat bedplassers ‘s nachts niet voldoende van deze stof produceren.
• Sommige mensen worden ‘s nachts erg moeilijk wakker en zijn daardoor ‘s nachts niet gevoelig voor de signalen van de blaas, die aangeven dat deze vol is.
• Wellicht is er ook sprake van een erfelijke factor, aangezien bedplassen in bepaalde families meer voorkomt dan in andere families.

Wat betekent het om nog in je bed te plassen?

Bedplassen is voor degenen die daar last van hebben, erg ingrijpend. Zij schamen zich ervoor en durven er vaak niet voor uit te komen. Uit angst om bij anderen in bed te plassen, durven ze niet te gaan logeren, op schoolkamp te gaan of een relatie op te bouwen.

Wanneer behandelen?

Eerst kijken of er alleen sprake is van problemen 's nachts. Wanneer je 6 tot 7 glazen per dag drinkt dan is het normaal dat je ongeveer 5 tot 6 keer overdag plast. Het is vrij eenvoudig om dat gedurende 3 dagen bij te houden. Als het plaspatroon overdag afwijkend is, en is er ook overdag urineverlies, dan maakt het bedplassen waarschijnlijk deel uit van een ingewikkelder blaasprobleemn. Als er overdag geen (plas)problemen (meer) zijn dan kan er geprobeerd worden om met een gerichte behandeling an het bedplassen af te komen. 

Bij jonge kinderen wordt meestal pas gestart met de behandeling, als het kind -evenals de ouder - het bedplassen als een probleem ervaart en aan de behandeling wil meewerken. Alleen dan is er kans dat de behandeling succesvol is.

Welke behandelingen zijn er?

Door een aantal urologen, huisartsen, kinder- en jeugdartsen zijn er richtlijnen ontwikkeld voor het behandelen van kinderen en volwassen met het bedplassen. Bij kinderen wordt veel gebruik gemaakt van gedragsbeïnvloedende behandelingen, zoals wektraining, positief stimuleren, plaswekkers en droogbedtrainingen. Voor oudere kinderen wordt ook een intensieve droogbedtraining geadviseerd.

Voor schoolkampen, logeerpartijen en ter ondersteuning van bovenstaande behandelingen, worden ook vaak medicijnen voorgeschreven. Deze medicijnen zorgen er voor dat de bedplasser die nacht droog blijft. Meer informatie hierover is op te vragen bij het Kenniscentrum Bedplassen.

Volwassen bedplaspatiënten hebben vaak veel behandelingen al geprobeerd en hebben geen vertrouwen meer in gedragstherapieën. Bij deze groep wordt daarom vaak gekozen voor geneesmiddelen, waarvan Desmopressine het meest wordt voorgeschreven.

Voor meer informatie en persoonlijk advies over mogelijke behandelingen bij u in de buurt kunt u contact opnemen met uw huisarts of met de school-/jeugdarts van de GGD bij u in de regio. Bij een groot aantal GGD-en kunt u daarnaast ook terecht voor het volgen van een droog-bedtraining. Bij deze training worden ouders getraind in het begeleiden van hun kind. Voordat u een plaswekker huurt of een behandeling start, is het verstandig bij de zorgverzekeraar na te vragen in hoeverre deze behandelingen vergoed worden.

Hulpverleners kunnen bij het Kenniscentrum Bedplassen namen en adressen opvragen van verpleegkundigen, leveranciers van plaswekkers, artsen, orthopedagogen en ziekenhuizen die zich gespecialiseerd hebben in de behandeling van bedplassen.